हताश पाखर

२ जी ,३ जी नाही तर आक्ख अवकाश ज्यांच्या बापाची वडिलोपार्जित मालमत्ता आहे ते पक्षी आज आहेत तरी कुठे ?
........ जीवाच्या आकांताने लपून बसलेत ते उंच अशा इमारतींच्या आडोश्याला आणि पाहताहेत भीतीयुक्त नजरेने त्यांच्या मालमत्तेत अतिक्रमण करीत असलेल्या त्या रंगीबेरिंगी पतंगांचे ........कानठळ्या बसवणाऱ्या डी जे च्या आवाजाने गाळण उडते आहे त्या पाखरांची ........गाळण ?? नव्हे थिजलीच ती पंख..........थोडस धाडस करून ढुंकून बघताहेत बाहेर .........आणि अचानक उठलेल्या गई बोला रे च्या आरोळ्यांनी एकच कोलाहल माजला त्या आडोशाला ...........आणि मग वाट फुटेल तिकडे उडत राहिली ती चिमणी पाखर .......थोडी अनुभवी होती ती लपली आडोशाला पटकन ...........चिल्लीपिल्ली मात्र उडाली आकाशात जीव वाचवण्यासाठी .........त्यातलीच काही अडकली मांज्या नावाच्या फाशीच्या दोरात .........फडफडता आहेत अजूनही जीव वाचवण्यासाठी .........असहाय्यपणे .......काही स्वर्गस्थ झालीत ...........निमिषार्धात ........डी.जे.च्या कर्णकर्कश आवाजात कुठलाही ३ जी ४ जी स्पेक्ट्रम कामात येत नाही त्यांचा चिवचिवाट घरच्यांपर्यंत पोहचवण्यासाठी .........काही परतली घरट्याकडे सुखरूप .................लहानग्यांच्या पोटात उठलेला आगडोंब कसा विझवावा याची चिंता सतावते आहे मोठ्यांना ..............सकाळपासून पाण्याच्या थेंबाला वंचित झालीत सगळी पाखर ....आता अंधाराची वाट पहाणे एवढेच आहे हातात ...... ........वडीलधारी पक्षी हताशपणे समजूत घालताहेत लहानग्यांची ......अरे आता तुम्ही तरी जाऊ नका बाहेर .........त्या कसायांची शिकार व्हायला ........ आजचा दिवस येथेच काढू ...........उद्या होईल सगळ व्यवस्थित ......उद्या याच फासात अडकतील त्यांचेच सगेसोयरे ...ज्यांनी विणला हा नायलॉन मांज्याचा फास ........आणि मग रडतील दुसर्याला शिव्या देत ........देतील दोष दुसर्याला .......आपले कर्म झाकून ..............पुढच्या संक्रांतीपर्यंत !!!

शाहिस्तेखानाचा वध

" पुन्हा जन्म घ्या महाराज पुन्हा जन्म घ्या ......
या शाहिस्तेखानावर उपकार करा
तुमच्या तलवारीने एकच घाव घाला आणि एकदाचे मला मरण दया महाराज
पुन्हा जन्म घ्या...... पुन्हा जन्म घ्या .
तुम्ही माझी बोटे छाटली तेव्हा जीव वाचला म्हणून  मी स्वत:ला नशीबवान समजत होतो .
आता वाटते तेव्हाच मरण आले असते तर आज दिवसातून पन्नास वेळा मरायची मला वेळ आली नसती महाराज .
या चिमण्यादादाच्या धनुष्यबाणाने रोज पन्नास वेळा मरण्यापेक्षा तुमच्या हातून एकदाच मेलेले परवडले असते महाराज .
म्हणून माझ्यावर उपकार करा
पुन्हा जन्म घ्या महाराज पुन्हा जन्म घ्या आणि एकदाचे मला मरण दया ."
  
शाहिस्तेखानच्या या आर्त विनवण्यांनी आता मलाही पाझर फुटायला लागला आहे .
एकच माणूस मरणार तरी किती वेळा हो !
सकाळ  झाल्यापासून आमच्या घरात शाहिस्तेखानाच्या वधाचा एकपात्री प्रयोग सुरु होते.
नाटकाचा लेखक ,निर्माता ,कलाकार ,संगीतकार सबकुछ एकच
तो म्हणजे चिमण्यादादा अर्थात पार्थ हेमंत पगार .
( जाणकार इतिहासकारांनी नोंद घ्या ..........शिवाजी महाराजांनी फक्त बोटे छाटली होती परंतु वध करण्याचे उरलेले काम चिमण्यादादा करतो आहे . तेही  एके ४७ च्या जमान्यात धनुष्यबाणाने )
एकपात्रीचे  मुहूर्तही फार छान .
चिमण्यादादाला सकाळी  झोपेतून उठवले कि लगेच पहिल्या प्रयोगाची घंटा होते.
`ओ पप्पा ,माझे धनुष्य बाण कुठे आहे .एकदा शाहिस्तेखानाला मारू दया ना `..............हा पहिला खेळ .
दात घासायला सांगितले की लगेच दुसर्याची परवानगी .
एकदा शाहिस्तेखानाला मारू दया मगच दात घासेन .
आंघोळ कर म्हटले की लगेच ,`एकदा शाहिस्तेखानाला मारू दया मगच..........`
असा दिवसातून पन्नास वेळा तरी शाहिस्तेखान चिमण्यादादाच्या  धनुष्य बाणाने मरतो .
या सगळ्या प्रयोगात शिवाजी महाराज ही चिमण्यादादाच !
जमिनीला पाठ टेकवून पाय फाकवून झोपलेला आणि छातीमध्ये घुसलेला बाण काढताना विव्हळनारा शाहिस्तेखानही चिमण्यादादाच !
विव्हळताणाच  `ओ पप्पा , फ्यान चालू करा हो ,शाहिस्तेखानाला गरम होत आहे `
शाहिस्तेखानच्या वधानंतर `हर हर महादेव ` च्या  गगनभेदी गर्जना करणारे मावळे म्हणजे चिमण्यादादा .
`भागो शिवाजी आया भागो `म्हणत घरभर सैरावरा पळणारे  खानाचे सैन्य म्हणजे चिमण्यादादा !
तबडक तबडक चालणारा महाराजांचा घोडाही तोच !
असा हा एकपात्री नाटकाचा प्रयोग दिवसभर रंगत असतो .
.

आणि प्रत्येक वेळेस शाहिस्तेखान विनवण्या करत असतो ,
`महाराज
पुन्हा जन्म घ्या
पुन्हा जन्म घ्या            
तुमच्या हातून मला एकदाच मरण दया `

अन्नदात्याची लुटमार

          का शेतकरी आत्महत्या करणार नाही हो ? पहा न ही डाळींबची बिल्टी .सत्तर क्रेट डाळिंब मार्केट मध्ये नेल्यानंतर हातात आले तीन रुपये ऐशी पैसे.अरे किती क्रूर चेष्टा ही .या पैशात विषाची बाटलीसुद्धा येणार नाही .मग झाडाला लटकून फाशी घेण्याशिवाय पर्याय तरी आहे का ? उन्हातान्हात राब राब राबून पिक घेतले.भर उन्हाळ्यात tankar ने पाणी आणून पिकांना दिले आणि मार्केट मध्ये आणल्यावर तीन रुपये ऐशी पैसे हातात पडले.घरी परत जायला सुद्धा भाड्याला पैशे नाहीत.व्यापारी मात्र या तीन रुपये ऐशी पैश्याच्या बदल्यात तीन हजार कमवणार आणि गब्बर होणार .माझ्या प्रश्नाचं उत्तर यातच मला मिळाले आहे.मला नेहमी प्रश्न पडायचा शेतकरी आत्महत्या करतो पण व्यापारी आणि पुढारी का कधी आत्महत्या करीत नाही .अशी लुटमार जर होत असेल तर कशे व्यापारी आत्महत्या करतील ? आता वेळ आली आहे शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबवायची ,एकजूट करायची आणि या व्यवस्थेविरुध्द एल्गार पुकारायाची .अशी वेळ आली पाहिजे कि या शोषण करणाऱ्या व्यापार्यांनी आणि पुढार्यांनी आत्महत्या केल्या पाहिजेत .त्यांना सळो कि पळो करून सोडले पाहिजे

`ए पप्या फाड पावती`

      सकाळी इस्तरीवाल्या भैय्याच्या दुकानात गेलो होतो .भैय्या इस्तरी करता करता माझ्याशी गप्पा मारत होता .तेवढयात एक नवी कोरी नंबर नसलेली बुलेट गाडी फाड फाड आवाज करीत भय्याच्या दारात येउन उभी राहिली .दाढीवाल्या बुलेटवाल्याने गाडीवर बसूनच अंगातला शर्ट काढला, भैय्याच्या दुकानात भिरकावला आणि भर रस्त्यात उघडाबंब झाला .सचिन तेंडुलकरचा झेल पकडावा तसा भैय्याने शर्ट पकडला आणि प्राधान्याने इस्तरी करून दिली .इस्तरीचा शर्ट घालून बुलेटवाला निघणार तेवढयात भैय्याने आवाज दिला ,`दादा ,पैसे देके जाव ,बोहोनीका टाइम है`.
`ए भाड्या ,पैशे मागतो का ...बर बर ,देतो तुला पैशे ,उद्या तुझ बिहारच रिझर्वेशन करून ठेव.`
असे म्हणत बुलेटवाला सुसाट निघून गेला .
`साला ,हर महिने हप्ताभी लेके जाता है और कपडाभी फुकटमे....` भय्या पुटपुटत शिव्या देत होता .
मला मात्र काही तरी आठवल्यासारख वाटत होत .या बुलेटवाल्याला कुठे तरी पाहिल्यासारख वाटत होत.आणि अचानक आठवल ,अरे हाच तो , ये पप्या फाड पावती वाला !
माझ मन चटकन सात आठ वर्ष मागे गेल.असाच ऐके दिवशी मी माझ्या ऑफिसमध्ये काम करत बसलो होतो.अचानक आठ दहा पोर ऑफिसमध्ये शिरली.त्यांचा अवतार पाहून मी लगेच ओळखलं होत आणि बाहेर जा असा इशारा केला होता.पोर नवखी होती म्हणून पटकन बाहेर गेली.पण दोन आत आलीच. एक दाराला पाठ टेकून उभा राहिला, श्रीकृष्ण बासरी वाजवताना पायांची घडी करून उभे राहतात तसा आणि पांडुरगासारखा कमरेवर हात ठेऊन .तोंडात गुटक्याचा तोबरा भरलेला.दुसरा सरळ आला माझ्या टेबलाजवळ आणि एक पावतीपुस्तक माझ्या तोंडापुढे धरत मग्रुरीच्या स्वरात म्हटला ,`पावती फाडा पाचशे एक ची ,जयंती आहे पुढच्या आठवड्यात .`
मीसुद्धा तितक्याच मग्रुरीत सांगितले ,`मी कुठल्याच जयंती पुण्यतिथीची पावती फाडत नाही .` आणि हातानेच बाहेर जाण्याचा इशारा केला .त्या सरशी त्याने मागचा गिअर टाकला , देवाला नमस्कार करून पाठ न दाखवता मंदिरातून बाहेर पडतो तसा .
आणि अचानक त्याला आदेश आला ,` ये पप्या फाड पावती `.
श्रीकृष्णाच्या पोझमध्ये उभ्या असलेल्या बॉसने गर्जना केली होती .आता पप्याला दहा हत्तींचे बळ आले आणि पुन्हा माझ्या टेबलापुढे येउन उभा राहिला .मी मानेने आणि हाताने मागे जाण्याचा इशारा करताच पप्याने पटकन मागचा गिअर टाकला .
पुन्हा पप्याच्या बॉसचा आदेश ,`ये पप्या फाड पावती .`
आदेश येताच पप्या पुन्हा
पुढच्या गिअर मध्ये आणि बाहेर उभी असलेली वर्हाडी मंडळी
हास्यकल्लोळात !!
असा खेळ तीन चार वेळा झाला .मधल्या काळात पप्याचा बॉस बाहेर जाऊन गुटख्याची पिचकारी मारून आलेला . हा काही असा इशार्याने जाणार नाही याची मला खात्री पटली होती.म्हणून मीच उठलो खुर्चीतून आणि खेकसलो त्याच्यावर ,`पावती तर फाडणार नाही पण तुला मात्र नक्की
फाडेन .`टेबलावरच्या पसार्याची आवराआवर केली ,हातातले घड्याळ काढून टेबलावर ठेवले आणि शर्टाच्या बाह्या वाळत बॉसपर्यंत पोहोचत नाही आणि जादू झाली .जादू अशी तशी नाही मिस्टर इंडियाने करावी तशी. बाहेर उभी असलेली पलटण माझा अवतार पाहताच अदृश झाली .कोणत्या रस्त्याने गेलेत कळलेही नाही .उरलेत दोघच ,पप्या आणि त्याचा बॉस .म्हटलं ,आता फाड पावती .
बॉसने परिस्थिती पाहिली आणि त्याचे विमान जमिनीवर उतरवले.`नसेल फाडायची तर नका फाडू पावती ,मी कुठे बळजबरी करतो आहे.`असे म्हणत म्हणत आपली वाट पकडली .
तोच हा बॉस `ये पप्या फाड पावती `वाला आज बुलेटवर बसून कपडे इस्तरी करत होता .
पप्या आता कुठे असेल माहित नाही पण पप्याचा बॉस पावतीपुस्तक न छापता हप्ते गोळा करत फिरतो ,गोरगरीब दुकानदारांकडून .तेही नव्या बुलेट गाडीवरून .
मी भैय्याला निरोप देऊन आलो ,पुन्हा हप्ता घ्यायला आला की मला बोलाव ,माझ्या हाताने देतो त्याला हप्ता . पाहू या येतो का निरोप .

मनसोक्त रडायचं ? मग वाचा एकदा ....

       मित्रांनो ,फेसबुक वरचे आमचे मित्र अमितराज अहिरे यांनी लिहलेली एक छोटी कथा खास तुमच्यासाठी देत आहे.फेसबुकवर `अहिराणी भाषिक `या नावाने ते परिचित आहेत.त्यांनी लिहिलेल्या या कथेतील शब्दांची ताकद पहा ,दगडालाही पाझर फोडणारी आहे.मला जेव्हा मनसोक्त रडायचं असत ,तेव्हा मी हि कथा पुन्हा पुन्हा वाचत असतो.तुम्हालाही मनसोक्त रडायचं असेल तर जरूर वाचा आणि फुटू द्या आपल्या अश्रूंचा बांध .
''फरहाना '' ,,
घरकाम करणारी बाई ,,एकदम तल्लख कडक ,,सकाळ ते संध्याकाळ कामच काम ,,कामावर मिळणारे उरलेले अन्न ,,तिच्या पैशाची बचत करून जाते ,,
नवरा ''फहीम''मोटार सायकल फिटर ,,अट्टल दारुडा ,,
ती कष्टाने संसार ओढीत चाललीय ,,छोटी महक आता मोठी झालीय ,,बारावी नापास झालीय ,,पण इतके शिकलीय हेही काही कमी नाही तिच्यासाठी ,,तिचा निका जमलाय,, कामाची लगबग चालू आहे ,,फरहाना ने चार घरं जास्त धरलीयेत ,,''शादिमे कुचच कम गिरने नहीं होना'' असा तिचा खयाल आहे ,,
,
छोटा अयाज आता तसा दहावीला गेलाय पण त्याची फरहाना ला चिंता नाहीय अब्बाच्या सोबत राहून तो बर्या पैकी काम शिकलाय ,,इंजिन डाऊन करतो परत फीट करतो ,,मोटार सायकल म्हणजे खेळ आहे आता त्याच्या साठी ,,गाड्या फिरवणे त्याला खूप आवडते ,,चार पाच किलोमीटर शिवाय त्याची ट्रायल पूर्ण होत नाही ,,
''इसके कने मत देते जाव गाडी ''ती फहीम ला बजावत असते ,,
,
''तू टेन्सन नको लेवू वं ,,मेरा पोर्या हैं वो ,,भाददूर हैं '' तो वर दटावत असतो ,,
,
महक चा निका जवळ आलाय ,,पत्रिका छापल्या आहेत ,,आसपासच्या गावात वाटायच्या आहेत ,,
''इतवार के रोज छुटी काडो अन पिंपलनेरकी खाला को देके आव''
फहीम म्हणतो,'' हाहा जाऊंगा ,,तू फिकर नको करू ''
,
रविवार उजाडतो ,,फहीम सकाळीच पिऊन टाईट ,,पत्रिका पोचवणे गरजेचे असते ,'',तो म्हणतो टेन्सन नको लेऊ मै जाता ,,''
, तिचा जीव कालवतो,, ''पेयेल के नांद मे मत जाव ,,आज जानेका मालूम था कायको झक मारके रख्खी ,,आब्बी रेहेन दो कल जाव ''
,
,
अयाज सारे ऐकत होता ,,त्याने हळूच गुपचूप पत्रिका काढल्या ,,प्लास्टिकच्या पिशवीत टाकल्या ,,ग्यारेज ची चावी घेतली ,,एक रिपेअर झालेली होंडा काढून निघाला ,,जोरात ,,
संध्याकाळ झालीय ,,फरहाना अयाज ची वाट पाहतेय ,''किदर तरफडां क्या मालूम ,,सुभोसे कूच खायेल बी नहीं ''
''महक तेरेकू कूच बोलके गया क्या गे ??''
''नही वं अम्मी मेरकू ,,नहीं कूच बोला ''
,
,
रात्री नऊला पोलिसांची गाडी आणि अयाजची ''बातमी''...
,
फरहाना सुन्न ,,हरलेली ,,फहीम उद्ध्वस्त ,,महक छिन्नविछिन्न,,
,
मातम ,,
,
गली मोहल्ला जमलेला ,,कफन मध्ये लपेटलेला ,,छोटा अयाज ,,
आयाबाया फरहाना ला सांगताय, ''आखरीबार उसका चेहरा तो देख ले,,एक बाई म्हणते अरे ओ कपडा हटा रे ''
,
सुन्न शांत झालेली फरहाना जोरात हंबरडा फोडते ,,'' कपडा मत हटाव ,चेहरा मत दिखाव ,,नहीं तो मेरको यकीन हो जायेगा कि ओ मर गया हैं ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,''

.....`अरे थु तुझ्या जिंदगीवर `

घटना थोडी जुनी आहे.तरी झाले असतील ६/७ वर्ष .दिवाळीच्या काही दिवस आधीची घटना आहे.जगभर मंदीची चाहुल लागली होती.भल्या भल्यांची झोप या मंदीच्या चाहुलीमुळे उडाली होती.मी ही हताशपणे माझ्या अशिलांसमवेत शेअर्स मार्केटचे अवलोकन करत बसलो होतो. माझा व्यवसायच शेअर्स ब्रोकिंगचा होता ,त्यामुळे  मला सकाळी ९.५५ ते दुपारी ३.३० पर्यंत कोणताही डिंक न वापरता खुर्चीला चिकटुन बसावे लागत होते . बरोबर तेवढयाच कालावधीसाठी माझ्या कानाचे आणि माझ्या मोबाईलचे प्रेमसंबंध उत्कट स्थितीला पोहोचलेले असत.परंतु मंदीचा फटक्यामुळे त्यांच्यातही दुरावा निर्माण झालेला होता.

म्हनुनच मी त्यादिवशी डोंबारयाच्या ढोलकीचा आवाज ऐकु शकलो.आवाज ऐकताच क्षणी मी खुर्चीतुन उठलो आणि ऑफिसच्या बाहेर आलो.अगदी समोरच डोंबारयाने आपला खेळ चालु केला होता. एव्हाना आमच्या ईमारतीच्या व्हरांडयात बरयापैकी गर्दी जमली होती.दोघाबाजुने दोन दोन टोकरांनी बांधलेल्या दोरीवर एक चिमुरडी तोल सांभाळत कसरत होती.तीची आई आपल्या आणखी दोन बछडयांना सांभाळत त्या चिमुरडीवर ओरडत होती.माझ्या मुलीपेक्षा वर्षा दोन वर्षानी मोठी असणारी ती चिमुरडी अतिशय निर्विकारपणे त्या उंच बांधलेल्या दोरीवर कसरत करत होती.तिच्या मनात कसलीही भिती दिसत नव्हती.तिचा तो निर्विकार चेहरा पाहुन माझ्या डोळ्यात टपकण पाणी आले.

माझ्याबरोबर अनेक जण तिची कसरत पहात होते.शेजारच्या ऑफिसमध्ये आलेले एक सदगृहस्थ आपल्या कडयावरच्या छकुलीला अतिशय आनंदाने ती कसरत दाखवत होते आणि आपल्या मोबाईलमध्ये त्याचे शुटिंग करत होते.मी डोळ्यातील पाणी पुसत होतो आणि अचानक डोंबार्याची बायको हातात ताट घेऊन पैसे मागायला येताना दिसली. तिला पाहताच आतापर्यंत त्या चिमुरडीच्या कसरतीचा आनंद घेनारे पळायला लागले होते.त्या सर्वांना मी थांबायला लावले आणि प्रत्येकाने १० रुपये देण्याचे भावनीक आवाहन केले.तेथे हजर असलेल्या शिपायापासुन ते मालकापर्यंत सर्वांनी अगदी भरभरुन प्रतिसाद दिला.मात्र आपल्या कडयावरच्या छकुलीला आनंदाने ती कसरत दाखवरया इसमाने( आता मी त्याला सदगृहस्थ म्हननार नाही) माझ्या आवाहनाला भिक घातली नाही.मी त्याला जाणीव करुन दिली कि साहेब तुम्ही त्या पोरिची कसरत दाखवत होतात तेव्हा तुमच्या मुलीच्या चेहर्यावर आनंद ओसंडुन वाहात होता.आणि त्याचेही पैसे देत नसाल तर तुम्ही जी शुटींग केली त्याचे तरी द्या.तेव्हा कुठे त्या इसमाने सुट्टे नाहीत १० रुपये देतो नंतर असे सांगुन शेजारच्या ऑफीसात एंट्री मारली .डोंबार्याचा खेळ संपत आला होता.साहेब १० रुपये देनार नाहीत यावर व्हरांडयातल्या सर्वांचे एकमत झाले होते.मी १० रुपये सोडनार नाही असे सगळ्यांना सांगितले होते.मीही माझ्या स्वभावाप्रमाणे ईरेला पेटलो होतो.तो इसम शेजारच्या ऑफीसमधुन बाहेर पडल्या पडल्या मी पुन्हा माझा घोशा सुरु केला.मी सुट्टे आणुन देतो थोडयावेळात असे म्हनत तो इसम भरकन निघुन रस्त्याच्या पलीकडे उभ्या असलेल्या दहा बारा लाखाच्या आलिशान गाडीत जाऊन बसला .आम्ही सारेजन त्याच्याकडे पहात होतो.त्यानेही आमच्याकडे पाहीले आनि गाडी चालु केली .त्याक्षणी माझ्या तोंडतुन जोरदारपणे आवाज निघाला.....`अरे थु तुझ्या जिंदगीवर `

`आपुलकी `आटली

                                                 कितीही दिले मटन आणि बाटली
                                                 तरी जनतेची `आपुलकी `आटली
                                                 आता त्यांची सटकली
                                                 तुमची पतंग आता काटली रे काटली !!